چند روزی _همان تعطیلات آخر هفته پیش_ از این دود و دم شهر تهران رها شدم .رها …رها ..بعد از مدت ها بالاخره توانستیم یک مسافرت کوتاه اما مفید برویم انهم شهر تبریز!این شهر به شهر اولین ها ؛شهر بی گدا و شهر انقلاب سازان معروف است.
شهر تبریز از شهرهای قدیمی و اصیل ایرانی محسوب می شود و گفته می شود قدمت آن به 4 هزار سال قبل بر می گردد؛این شهر در تغییر و تحولات و پیشرفت از شهر های پیش گام بوده است .بر این اساس اولین چاپخانه ؛اولین مهد کودک ؛اولین شهرداری به سبک امروزی؛اولین مدرسه مدرن ؛اولین تلگرافخانه و…را به نام خود ثبت کرده است.
تبریز شهر بی گدا
در این شهر به دلیل همت مردمانش و داشتن انجمن خیریه موفق (NGO)چه فرد نیازمند و چه غیر آن تکدیگری نمی کند.
برخلاف دیگر شهرهای بزرگ در پشت چراغ قرمز یا ترافیک کسی به زور شیشه های ماشینت را پاک نمی کند،در بازار و خیابان های شهر کسی روبرویت سبز نمی شود تا با بکارگیری انواع و اقسام شگرد ها از قبیل نشان دادن نسخه های پزشکی ،نوار قلب ،غریب بودن و در راه ماندن و یاچرب زبانی و.. چشم به جیب هایت بدوزد .
  در این شهرفردی با نمایش گذاشتن زور بازو  ویا طفل معصومی در محل گذر مردم و یا سیاه کردن بخشی از بدن خود و... پولی از شما نمی خواهد.و..
خلاصه به دوستانی که تا به حال از این شهر دیدن نکرده اند توصیه می کنم به این دیار سفری داسته باشند.البته زمستان نباشد !

البته این اولین سفر ما به همراه آرتا بود وبه همین خاطر بی تابی می کرد .

واما استان آذربايجان شرقي
   این استان داراي 16 شهرستان است كه عبارتند از: آذرشهر، اسكو، اهر، بستان آباد، بناب،  تبريز، جلفا، سراب،  شبستر،  كليبر، مراغه،  مرند،  ملكان،  ميانه  هريس، هشترود.

در خصوص  وجه تسميه  شهر تبريز حمدالله  مستوفي و ياقوت حموي  نوشته اند:
    بناي  تبريز از زبيده ، زن هارون الرشيد است. وي  به بيماري  تب نوبه  مبتلا بوده ، روزي  چند در آن حوالي اقامت كرده و دراثر هواي لطيف و دل انگيز آنجا بيماري زبيده  زايل شده، فرموده شهري در آن محل بنا كنند و نام آن را (( تب ريز))  بگذارند.
در ضمن گفته می شود   قديمي ترين ذكر نام از  تبريز در كتيبه سارگن دوم پادشاه اشور دیده شده است.
اثار باستاني
 
    آثار باستاني استان عبارتند از: كليساي استپانوس، پل دختر، ارك عليشاه، بازارتبريز  مسجد جامع تبريز، مسجد جامع  مرند، قلعه بابك، مسجد كبود ( فيروزه اسلام) ، مقبره  الشعراء ( آرامگاه خاقاني شيرواني،شهريار، اسدي  طوسي، همام تبريزي و...)،  سنگ  بسم ا..، موزه آذربايجان،عمارت ايل گلي، برج شهرداري تبريز. 

 در ضمن شیرینی ها و سوغات این شهر را فراموش نکنید.

همیشه از وقتی کوچک بودم هرچه در مورد بدی ها و ظلم و ستم پادشاهان می شنیدم به همان میزان نیز از خوبی های شاه عباس . که در قالب ضرب المثل و داستان از مادر و گاهی مادر بزرگم می شنیدم.

برایم جالب بود که بدانم این آدم چه کار هایی انجام داده است که بر خلاف دیگران مردم بیشتر از خوبی هایش می گویند .بعدا"که بزرگتر شدم متوجه شدم  در زمان خودش اقدامات قابل توجه ودر خوری برای مردم و کشور انجام داده است اگر به پسرانش به دلیل سوءظن رحم نکرد.

بر اساس نوشته های پیترودلاداله-جهانگرد ایتالیایی - شاه عباس وزیر خود فریدون خان -حکمران استرآباد به جرم اینکه میوهای از درختان باغی چیده و بهای آن را پرداخت نکرده بود ؛دستور می دهد تا تیری از دماغش بگذرانند.و... شاید این مو ضوع از منظری بی رحمانه و برای چنین جرمی زیاد باشد اما واقعیت این است که همین اقدامات و بر خوردهایش باعث محبوبیت او در بین مردم شده است . 

        هم اكنون 217 سال از عمر پايتختي تهران مي گذرد اما پيش از آن، به قول ياقوت حموي در معجم البلدان، دهي بزرگ بود كه بناي آن يكسره در زيرزمين بود و احدي را ياراي آن نه كه بدان راه يابد، مگر آنكه اهالي آنجا اجازت ورود دهند.
    ياقوت سپس به نكته جالبي اشاره مي كند: مردم تهران، بارها بر پادشاه وقت شوريدند. پس چاره اي نديدند كه با ساكنين آنجا به مدارا رفتار كنند و از در سازش با آنان برآيند!.
    تهران باغ و بستان پردرخت و جنگل وار بسيار دارد كه سبب محفوظ ماندن اهالي از شر و فتنه اشرار مي باشد.
    راوي مي گفت: برزگران تهران به دليل مناعت و حصانت مسكن و ماواي خويش، مانند ديگر برزگران زراعت نكنند و چون از دشمنان خويش بيم دارند، به مرور تخمي افشانند و محصولي بردارند و ترسند كه گاو و ابزار كشت و كارشان دستخوش تاراج اشرار گردد.
    وقتي مغول ها در سال 617 "ري" را ويران كردند، مردم ري از فتنه و بيداد مغولان، به زاغه هاي تهران پناه بردند و بسياري از آنان از تيغ دشمن در امان ماندند.
    اما چه شد كه تهران طرف توجه آغا محمدخان قرار گرفت، جاي پرسش بسيار است. در هرحال، او در سال 1165 اين شهر را به عنوان دارالسلطنه برگزيد.
    نخستين اروپايي كه از تهران ديدن كرده است، "كلاويخو" سفير اسپانيا در ايران است. او مي گويد: اميرسلمان شاه، داماد تيمور لنگ حاكم ري بود. اما چون ري ويران شده بود، كسي در آن نمي زيست، در ورامين زيست مي كرد و برج و بارويي به تمام داشت.
    مورخان برآنند كه تهران از قرن سوم هجري وجود داشته است، اما دربرابر ري، از اهميتي چندان برخوردار نبوده است.
    گويند وقتي كريم خان زند پس از قلع و قمع محمدحسن خان قاجار، با اردوي خود به تهران رسيد، دستور داد كاخ و ديوانخانه و حرمسرايي بسازند و قصد داشت اين شهر را پايتخت خود قرار دهد، اما به دلايلي شيراز را برگزيد.
    جالب آنكه در زمان كريم خان ناحيه ارگ كه باغ بزرگي بود احداث شد و برج و بارويي در آنجا ساخته شد. اما آباداني تهران به دوران ناصري بازمي گردد.
    برخي محققان گفته اند كه آغا محمدخان، تهران را از آن روي برگزيد كه خصلتي زيرزميني داشت و خان قاجار به دليل جنگ و گريز و قشون كشي هاي بسيار، اين بافت اسرارآميز را پسنديد. زيرا به چنين كالبدي براي پنهان كردن ساز و برگ و غنائم جنگي نياز داشت. بعدها فتحعلي شاه به توصيه آغا محمدخان در اطراف تهران خندقي حفر كرد كه پايتخت را از يورش هاي احتمالي مصون نگاه مي داشت.

 

 

کلاویخو خاطرات و ماحصل سفر خود به ایران را به نگارش در آورده است و کتابی نیز به نام سفر نامه کلاویخو چاپ و منتشر شده است .به نظرم انتشارات علمی و فرهنگی آن را منتشر کرده است.

تهران شهر بزرگی است که از قزوین وسیع تر است؛ ولی عده کمی در آن  ساکن هستند.تمام این شهر از باغ های بسیار بزرگی پوشیده شده وهمه رقم میوه در آنها یافت می شود؛منتهی به علت گرمی هوا صبح خیلی زود باید انها را چیدو برای فروش به بفرستند.

تهران پایتخت ایالتی به همین نام خوانده می شود ومقر خان است.این شهر بر سر راه فیروز کوه واقع شده است وخیابانهای آن از نهر هایی که تعداد آنها فوق العاده زیاد است سیراب می شود و همین نهر های پهن و باریک و کوتاه و طویل ؛برای آبیاری باغا ت نیز مورد استفاده واقع می شود.خیابانها پر از چنار است که همه پر برگ و قطور وزیبا هستند وباید بگویم که در تمام مدت عمر خود هیچ وقت تعداد به این زیادی چنار های تنو مند زیبا ندیده ام.تنه این درختان به اندازهای قطور است که اگر دو مرد دست در دست یکدیگر دهند ؛باز هم نمی توانند یکی از آنها رادر بغل بگیرند ومن باید واقعا" تهران را شهر چنار بنامم.   ( بخشی از سفرنامه پیترودلاواله )

ودر حال حاضر باید آن را شهر دود نامید.

        

اواخر ابان ماه 1385 فرصی پیش امد تا بار دیگر سفری به استان کردستان داشته باشم.بهترین فرصت نیز اقامت در این شهر بود. واقعا طبیعت زیبایی دارد وقتی که حدود 10 دقیقه درکنار دریاچه قدم می زدیم و مرغابی ها را که اول صبح زندگی خود را شروع کرده بودند را تما شا می کردیم لذت می بردیم . همه جای ایران زیباست.

شهرستان مریوان از شمال به شهرستان سقز،از شرق و جنوب شرقی به شهرستان سنندج، از جنوب به بخش نوسود از شهرستان پاوه و از غرب و شمال غربی به خاک عراق محدود است. شهر مریوان در 125 کیلومتری شمال غربی سنندج قرار دارد.

شهر مریوان در حدود یک سده پیشینه تاریخی دارد. یکی از شاهزادگان قاجار به نام فرهاد میرزا که کمی پیش از مشروطیت در این محل حکومت می‌‌کرد، در مریوان قلعه‌ای بنا کرد که جریان بنای آن را در کتیبه‌ای که به دیوار مسجد دارالاحسان (مسجد جامع سنندج) نصب کرده، شرح داده است. این شهر مرزی در همسایگی دولت عثمانی قرار داشت و به دستور ناصرالدین شاه قاجار در سال 1282 هـ .ق قلعه‌ای مستحکم در آنجا احداث شد. در سال 1286 هـ .ق حاج فرهاد معتمدالدوله بر استحکام قلعه افزود و آن را شاه آباد نامید. در کنار همین قلعه نظامی، روستایی به وجود آمد که به نام قلعه (مریوان) نامگذاری شد. در داخل شهر به دستور حاج معتمدالدوله یک باب قنات، حکام و آب انبار احداث شد. بعد از حاج فرهاد معتمدالدوله، حاج محمد علیخان ظفرالملک قعله را وسعت داد و در داخل آبادی شاه آباد چندین باب منزل، یک کاروانسرا و قناتی دیگر احداث کرد. بعدها کلیه این تأسیسات در اثر شورش و هرج و مرج عشایر کرد منطقه، ویران شد. در اوایل حکومت پهلوی، حاکم وقت در روستای موسک دژی بنا نهاد که امروزه از آن به عنوان پادگان استفاده می‌‌شود و فاصله چندانی با شهر ندارد.

نقاط دیدنی

وجود دریاچه زریوار یا همان مریوان در غرب شهر مریوان زیبایی خاصی به این شهر بخشیده و آن را به یک ناحیه تفرجگاهی تبدیل کرده‌است.

از نقاط دیدنی و جذابیتهای گردشگری این شهر می‌‌توان از کوه کانی چرمه، قلعه الهام، قلعه مریوان (قلعه هلوخان)، دریاچه زریوار، آبشار کویله، بازار مرزی باشماق، بازار داخل شهر و پوشش جنگلی اطراف مریوان نام برد.البته من فرصتی نداشتم تا  این جا ها را ببینم.

شایان ذکر است که مردم شهر های کردستان نیز همچون دیگر هموطنان میهمان نواز / مهربان /و دارا ی فرهنگ بسیار غنی و پر افتخاری هستند.

همچنین  از نظر مو سیقی و رقص محلی و( فلکولور)  نیز بسیار غنی هستند.اما متاسفانه کمتر فرد جوانی را دیدم که لباس محلی بر تن داشته باشد.

دوست داشتم یک دست لباس محلی بخرم که خارج توان مالی من بود.اما لباسهای زیبایی دارند.

چند وقتی است که سرم خیلی شلوغ شده است"و فرصت نمی کنم تا مطلبی بنویسم.

قبل از هر چیز اعیاد شعبانیه را تبریک می گویم.در این فاصله چند روزی را ماموریت اداری بودم و3 روز نیز به مسافرت شخصی با خانواده به انزلی رفته بودم.از این مسافرتها حرفهای زیادی برای گفتن دارم که در فرصت مناسبی به ان می پردازم.

نکته قابل توجه اینکه ما که بدنبال گردشگران خارجی هستیم هنوز دررابطه با همین داخلی ها لنگ می زنیم!برای این منظور یک مورد که برای خودم پیش امده را مطرح می کنم .با پرس و جو از اهالی متوجه شدم باتوجه به   محل اقامت ما نزدیک ترین محل برای تهیه میوه" گوشت و... میدان مالا(صیاد) است .خلاصه در این محل قصاب محترم به جای گوشت گوساله گوشت شتر تحویل ما داد. البته بعدا متوجه شدیم که کار از کار گذشته بود.و....

چندی پیش برای کاری اداری به استان کردستان رفته بودم.مسیر تهران به این استان از طریق هوایی فقط به اندازه یک صبحانه خوردن - ۴۵ دقیقه -است.

با خودم فکر می کردم در زمانهای قدیم چند روز طول میکشید تا فردی این مسیر از کوهها و دره ها و دشت ها عبور کند.

البته سه سال پیش که اولین سفرم بود فرصتی برای دیدن جاهای دیدنی ان نداشتم واین بار نیز چنین بود.

اما به هر طریقی بود به مریوان رفتم. این شهر در ۱۲۵ کیلومتری سنندج قرار دارد و۳۵ کیلومتر بعد از مریوان نیز کشور عراق است.

در بین سنندج و مریوان مناظر بسیار زیبایی وجود دارد .دریاچه مریوان یا زریوار یکی از زیباترین مناطق ایران وجهان محسوب می شود.

من و همراهان افسوس می خوردیم که چرا از این فرصتها برای گردشی داخلی و خارجی که می تواند سبب توسعه اقتصادی و اجتماعی بشود استفاده نمی شود.

                                 استان کردستان در یک نگاه:

.::ادامه مطلب::.